Przeskocz do tekstu
Czy wiesz że... Szubieniczna - to nazwa góry nad tunelem kolejowym. Stała tam kiedyś szubienica miejska.
Powrót

Parafia Lewin i kościół parafialny - krótka historia.

Sporządzono dnia: 09.08.2012 roku

Początkowo parafia Lewin należała do dekanatu w Dobrużce. Dopiero w roku 1558 po utworzeniu dekanatu w Kłodzku należącego do archidiecezji w Kóeniggratz przeszła w skład dekanatu kłodzkiego. Z tamtych lat nie zachowały się żadne zapisy o nazwiskach proboszczów tutejszej parafii. Znane jest jedynie imię księdza Jana, który władał parafią w latach 1340-1350. Później przez ponad 200 lat nie mamy żadnego nazwiska.
Pierwszym znanym nam proboszczem parafii Lewin przysłanym tu z dekanatu kłodzkiego był żonaty mnich Martin Moller rezydujący tu w latach 1558- 1567. Następnym był Wolfgang Ebener, który rozpoczął w 1567 roku rozbudowę kościoła. Poprzedni kościół zbudowany był z drewna i powstał prawdopodobnie na przełomie XII-XIV wieku. Na podstawie przywileju królewskiego nadanego w 1336 roku miasta miały utrzymywać kościół z podatków lokalnych i obowiązek ten spoczywał na miejscowych właścicielach ziemskich. W przypadku Lewina byli to panowie na homolach, którzy byli jednocześnie właścicielami miast Lewin i Duszniki. Oni też mianowali proboszczów na swoich ziemiach. Dopiero po upadku i likwidacji państewka Homolskiego i wcieleniu tych ziem do hrabstwa Kłodzkiego, obowiązek utrzymania kościoła przeszedł na miejscowy magistrat. Przebudowę kościoła zlecono Melchiorowi Neumannowi.
Następcą Ebnera został w 1582 roku ksiądz wyznania augsburskiego Adam Jordan. Jednak na podstawie edyktu cesarskiego z 1600 roku musiał w 1602 roku opuścić stanowisko proboszcza. Następni dwaj proboszcze katoliccy – Johann Flar 1613-1617, oraz Thomas Bolenius –1618r. również nie zdziałali wiele. Był to okres reformacji i na ziemiach należących do parafii pozostało niewielu mieszkańców wyznania katolickiego. Według opisu proboszcza Boleniusa cała parafia liczyła nie więcej jak 30 ludzi. W tym w Lewinie 18, w Jeleniowie 8, oraz po 2 osoby w Leśnej i Gołaczowie. Było to następstwo edyktu cesarza Rudolfa II, który w roku 1609 przyznał protestantom wolności religijne.
Kolejny proboszcz katolicki Dionisius Jurik został w 1618 roku wypędzony przez protestantów. Powrócił jednak w 1623 roku.
Następcą księdza Jurika został w 1624 r. Simon Peter Hanke. To on ponownie założył księgi i kroniki kościelne. I on jednak nie mógł urzędować spokojnie. W czasie najazdu szwedzkiego niejednokrotnie krył się w okolicznych lasach. Zmarł w wieku 59 lat w roku 1653 i pochowany został w Lewinie. Kościół parafialny w 1922 roku.

W latach 1653- 1680 proboszczem jest Frantz Christoph Klahr. Władał jednocześnie parafią w Dusznikach, która dopiero na trzy lata przed jego śmiercią otrzymała własnego proboszcza. W 1662 utworzył w Lewinie bractwo świętego Antoniego von Bauda. Za jego urzędowania przebudowano po raz kolejny kościół i zbudowano nową drewnianą parafię. Koszty budowy pokrył w dużej mierze z własnych środków proboszcz Klahr. Na rok przed śmiercią rozpoczął również budowę nowego kościoła filialnego w Zakrzu, ponieważ stary drewniany kościółek był już za mały i groził zawaleniem. Proboszcz Klahr zmarł w 1680 roku i pochowany został przed ołtarzem głównym w kościele lewińskim.

Jego następcą był Heinrich Erasmus Siegel 1680-1715. Wcześniej był proboszczem w Bystrzycy Kłodzkiej. W czasie jego urzędowania w 1681 r. rozbudowano prezbiterium, w 1691 r. wybudowano nową kancelarię. A w 1695 roku rozpoczęto budowę kaplicy w Jeleniowie. Kaplicę ufundował Johannes Heinrich von Alten w podzięce za cudowne ocalenie życia w wypadku z końmi. Kaplica została ukończona w dniu wszystkich świętych 1697 roku. W tym też roku powiększono i przebudowano wieżę kościelną. Raz o 9 łokci, a w latach następnych o kolejne 15 łokci. Jednocześnie wymieniono ławki, a także odnowiono drzwi i okna. W roku 1701 na własny koszt przebudowuje proboszcz plebanię, stawiając na miejscu dotychczasowej drewnianej masywny budynek murowany. W 1713 przebudowuje dzwonnicę w kościele w Zakrzu. Ukończono również budowę kaplicy w Jawornicy.

W dniu 17 listopada 1710 roku okradziono kościół. Złodzieje wynieśli srebrne naczynia i ubiory liturgiczne. Żadne źródła nie wspominają, czy sprawców kradzięży złapano. Proboszcz Siegel zmarł 22 stycznia 1715 roku na skutek nieszczęśliwego upadku z sań. Odniósł ciężkie obrażenia głowy i zmarł w przeciągu kwadransa.

W latach 1715- 1728 proboszczem jest Anton Oppenheimer. Był znany jako wspaniały gospodarz i rolnik. Za jego urzędowania zostały zagospodarowane ziemie należące do kościoła i powstał sad przy parafii. Wybudowana też zostaje kaplica w Lasku miejskim ufundowana przez Dawida Walke- młynarza z Jawornicy. Budowę rozpoczęto w 1727 a zakończono w 1730 roku.

Następnym znanym nam proboszczem jest Christoph Frantz Schneider/1798r.-1834r./. W 1805 przeprowadza remont organów kościelnych. Zmarł w 1834 roku i pochowany został przy wejściu do kościoła. Jego grób oznaczony jest prostą tablicą pamiątkową. Kolejnym proboszczem został urodzony 09 09.1801 r Anton Man. Postać bardzo zasłużona dla kościoła katolickiego. Przed objęciem funkcji proboszcza pełnił wiele innych odpowiedzialnych funkcji kościelnych. W czasie pełnienia obowiązków proboszcza był jednocześnie funkcję krajowego inspektora szkól w okręgu kłodzkim. Przeprowadza szereg kosztownych remontów i modernizacji w kościele lewińskim. Zmarł 29.08.1886 po 52 latach pracy duszpasterskiej. Pochowany w Lewinie.

August Anlauf Przybył do Lewina z Nowej Rudy. Nie są znane szczegóły jego wcześniejszej kariery. Wiadomo natomiast, że był człowiekiem bardzo nerwowym i konfliktowym. Przeniesiono go w 1889 roku do Koenigswalde. Zrezygnował z kapłaństwa i znalazł pracę w szpitalu w Radkowie, gdzie zmarł. Nagrobek proboszcza Proschke

Po nim proboszczem został Romuald Proschke. I na nim kończy się poczet proboszczów parafii Lewin. Nie dlatego nawet, że potem nie było parafii. Lecz dlatego, że kończą się źródła informacji. Ksiądz Proschke jest ostatnim opisanym proboszczem w książce Madera.
Potrafię skądinąd wymienić powojennych polskich proboszczów, ale już bez szczegółów. Pierwszym po wojnie był ksiądz Antoni Pałka. Po nim długie lata proboszczował ksiądz Dominik Milewski. Następny był proboszcz Jan Myjak. Następnie ksiądz Tadeusz Drozd.

Sporządził: Witold Kisza

Zaluguj
~